FOMO Marketing เมื่อความกลัวถูกเปลี่ยนเป็นเครื่องมือการตลาด

11/01/2025

ทุกคนเคยไหมครับที่เวลาเราไถฟีดบนโซเชียลมีเดีย พอเราเห็น Influencer ใส่เสื้อผ้า Collection ใหม่จากแบรนด์ดัง ๆ เราก็รู้สึกว่า “ของมันต้องมี” หรือตอนที่เราเลื่อนดูแอปขายของออนไลน์สีส้ม พอเห็นของลดราคาแล้ววันนี้เป็นวันสุดท้าย เราก็รู้สึกอยากจะได้ของชิ้นนั้นขึ้นมาทันทีโดยที่เราไม่ได้อยากได้มาแต่แรก วันนี้ผมเลยจะพาทุกคนมารู้จักกับ FOMO หรือ Fear of Missing Out ว่ามันคืออะไร แล้วทำไมการตลาดในยุคปัจจุบันถึงนิยมนำมาใช้ตกผู้บริโภคอย่างเรา ๆ

คนไทยกว่าครึ่งประเทศอยู่กับ Social Media นานถึง 7 ชม.

ต้องบอกว่าสังคมสมัยนี้ทุกคนก็สามารถที่จะเข้าถึงสื่อออนไลน์ต่าง ๆ ได้แบบแทบจะ All the Time โดยเฉพาะคนไทย เพราะจากข้อมูลของ DataReportal ก็บอกกับเราว่า คนไทยในปี 2024 ใช้งานโซเชียลมีเดียกันกว่า 49.10 ล้านคน เรียกได้ว่าเกินครึ่งของคนในประเทศ แต่ที่น่าตกใจก็คือเวลาที่คนไทยใช้อินเทอร์เน็ตเฉลี่ยอยู่ที่ 7 ชั่วโมง 58 นาทีต่อวัน

นอกจากนี้ถ้าเราเจาะไปดูพฤติกรรมของคนไทยในการใช้อินเทอร์เน็ตก็จะพบเลยว่ามีหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็น การค้นหาข้อมูล ติดตามข่าวสารและเหตุการณ์ ดูวิดีโอ รายการทีวี หรือภาพยนตร์ ค้นหาวิธีการทำสิ่งต่าง ๆ ซึ่งข้อมูลนี้บอกอะไรกับเรา แล้วมันเกี่ยวกับคำว่า FOMO ยังไง?

ต้องบอกเลยว่ามันเกี่ยวข้องกันมาก ๆ เพราะข้อมูลนี้เองมันสะท้อนถึงพฤติกรรมของคนไทยที่ใช้อินเทอร์เน็ตและโซเชียลมีเดียในการเสพ Content ในรูปแบบต่าง ๆ ซึ่งสิ่งเหล่านี้ก็ทำให้เกิดพฤติกรรม FOMO ได้ง่ายขึ้น นั่นเอง

FOMO หรือ Fear of Missing Out อาการกลัวที่หลายคนไม่รู้ตัว

FOMO หรือ Fear of Missing Out ถ้าในมุมมองของจิตวิทยามันก็คือ การที่คนเรารู้สึกกลัวที่จะพลาดโอกาส หรือความรู้สึกที่เกิดจากการที่เราเห็นคนอื่นกำลังมีความสุขกับสิ่งที่เราไม่ได้มี หรือมีความสำเร็จในสิ่งที่เราอาจจะขาดไป ซึ่งความรู้สึกพวกนี้ก็มักจะทำให้เรารู้สึกเกิดการเปรียบเทียบ และความวิตกกังวลได้

แต่ถ้าในมุมมองการตลาดมันก็เป็นเหมือนลักษณะพฤติกรรมของผู้บริโภคที่เกิดจาก “ความกลัว (Fear)” หรือก็คือ คนที่กลัวจะ Out-date ตามข่าวที่กำลังเป็นกระแสสังคมไม่ทัน กลัวที่จะตกเทรนด์ตามไม่ทันคนอื่น ๆ ซึ่งสิ่งเหล่านี้มันเกิดขึ้นได้ง่ายมากในยุคที่ทุกคนสามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตและโซเชียลมีเดียได้ตลอดเวลา 24 ชั่วโมง

ด้วยลักษณะพฤติกรรมแบบนี้เองจึงทำให้เกิดคำว่า “FOMO Marketing” หรือก็คือการตลาดที่เล่นกับความรู้สึก “กลัว” ของคน ที่หลายครั้งมันมักจะทำให้เงินในกระเป๋าผู้บริโภคอย่างเรา ๆ ต้องล่องลอยไปแบบไม่ทันรู้ตัว

FOMO Marketing เมื่อความกลัวถูกเปลี่ยนเป็นเครืองมือที่พร้อมจะล้วงเงินในกระเป๋าเราได้ตลอดเวลา

แน่นอนว่าการที่เราอยู่บนโลกออนไลน์ไม่ว่าจะเป็นช่องทางไหนเป็นเวลานาน ๆ มันก็เป็นโอกาสทองที่แบรนด์ต่าง ๆ จะผ่านเข้ามาในสายตาของผู้บริโภคอย่างแน่นอน แต่ว่าจะผ่านเข้ามาเฉย ๆ ก็คงจะไม่ได้ นี่จึงเป็นหนึ่งในกลยุทธ์การตลาดที่อาศัยโอกาสนี้นั่นเอง

ซึ่งก็เป็นการยึดเอาแนวคิดของ “ความกลัวที่จะพลาด” มาใช้เป็นเครื่องมือในการทำการตลาด หลายคนอาจจะยังงง ๆ อยู่ ง่าย ๆ ก็คือเวลาเราเลื่อนไถฟีดตามโซเชียลมีเดีย แล้วเห็นโฆษณาสินค้าบางอย่างที่กำลังมีโปรโมชันแล้วกำลังจะหมดวันนั้นพอดี หรือเวลาที่เราจะซื้อของผ่านแอป E-commerce หลายแบรนด์ เราก็จะเห็นคำว่า “จำนวนสินค้าเหลือน้อย” เพื่อกระตุ้น Emotion ของเราให้เกิดความรู้สึกประมาณว่า “ของจะหมดแล้ว ซื้อดีไหม” หรือ “ของมันต้องมีละ คนอื่นเขาก็มี” ซึ่งความรู้สึกเหล่านี้มันก็จะเข้าไปกระตุ้นกระบวนการตัดสินใจของเรา นั่นแหละครับคือ FOMO Marketing

How Brands Use FOMO to Drive Decisions เทคนิคการตลาด FOMO ที่แบรนด์นิยมใช้

อย่างที่เรารู้กันไปในตอนต้นแล้วว่ากลยุทธ์การตลาดประเภทนี้จะได้ผลมาก ๆ กับกลุ่มคนที่เสพโซเชียล ชอบติดตามกระแสสังคม และไม่อยากตกเทรนด์ ดังนั้นทางผู้เขียนเลยจะมาขอแชร์ตัวอย่าง Tactic ไม่ลับสำหรับแบรนด์ที่ต้องการจะตกกลุ่มคนเหล่านี้ และเป็นความรู้สำหรับเพื่อน ๆ ผู้บริโภคที่อาจจะไม่รู้ตัวว่าเรากำลังโดนกระตุ้นให้ซื้อสินค้าอยู่แบบไม่ทันตั้งตัว

Tactic 1: Limited Stock, Unlimited Desire จำนวนที่จำกัดสร้างความอยากที่ไม่จำกัด

เรียกได้ว่าเป็นหนึ่งในเทคนิคที่หลายแบรนด์ใช้กันอย่างฮอตฮิตในปัจจุบัน โดยเฉพาะกับกลุ่มคนสายช็อปออนไลน์ ซึ่งเทคนิคนี้แบรนด์มักจะใช้ร่วมกับแพลตฟอร์มออนไลน์ทั้ง Social Media และ E-commerce โดยการแสดงถึงจำนวนสินค้าที่มีจำกัด ซึ่งจะทำให้ผู้บริโภคถูกกระตุ้นให้เกิดความรู้สึกกลัวว่าสินค้าไม่เหลือถึงตัวเองนั่นเอง ตัวอย่างเช่น

UNIQLO ถ้าใครเคยใช้แอปพลิเคชันหรือเว็บไซต์ในการสั่งสินค้าของทางแบรนด์ เราจะเห็นคำว่า “Low Stock” ใกล้กับตรงที่ให้เรากรอกจำนวนสินค้า หรือแม้แต่ตอนที่เราเช็กสินค้าตามแต่ละสาขาก็จะมีบอกจำนวนสินค้าเหมือนกัน

@merge.official
Let’s unbox together ! with Merge A Day Bag ✨🖤 our popular one and will be restocked on 9 Dec 2024! ❤️‍🔥เตรียมตัวให้พร้อม แล้วมาพบกับ Merge A Day Bag พร้อมห่วง Charms ใหม่ที่ใหญ่ขึ้น! ใส่ง่ายกว่าเดิม รีสต็อกวันที่9 ธันวาคม 2567 นี้ เวลาเที่ยงตรง ทาง Line My Shop เท่านั้น ! #MergeOfficial #mMergeADayBag
♬ SPIN BACK x RIGHT NOW x CAKE DANCE MASHUP – Michael Napiza

Merge แบรนด์เสื้อผ้าแฟชั่นของคนไทย ที่อาศัยรูปแบบการขายสินค้าแบบ Preorder กับสินค้ายอดฮิตด้วยจำนวนที่จำกัด อย่างกระเป๋าสะพายข้าง ยิ่งเป็นการกระตุ้นความอยากของผู้บริโภค แถมยังช่วยส่งเสริมภาพลักษณ์แบรนด์ในแง่ของการเข้าถึงอย่างมีเสน่ห์ได้อีกด้วย

จะเห็นเลยว่าการใช้เทคนิคนี้บางทีเราก็แทบจะไม่รู้ตัวเลยว่า ตัวเราเองกำลังถูกกระตุ้นให้เกิดการตัดสินใจที่จะซื้อสินค้าให้เร็วขึ้นนั่นเอง อารมณ์ประมาณว่า “ของใกล้หมดหรือยัง แล้วซื้อเลยดีไหม”

Tactic 2: Driving Decisions with Limited Time Offers กดดันด้วยเวลาที่จำกัด

เทคนิคนี้จะคล้ายกับเทคนิคแรก แต่เปลี่ยนจากจำนวนสินค้าเป็นเวลาแทน ซึ่งเป็นการกำหนดระยะเวลาเพื่อกดดันให้เรารู้สึกว่า ตั้งแต่วินาทีที่เห็นนั้นเป็นช่วงเวลาที่สำคัญ ถ้าพลาดจากช่วงนี้ก็อาจจะไม่มีโอกาสแล้ว ตัวอย่างเช่น

Samsung ที่การกำหนดเวลาที่จำกัดมาใช้กับการทำโปรโมชันกับตัวสินค้าอย่าง Samsung Galaxy S 24 Ultra แล้วยิ่งนำมาใช้กับช่วงใกล้ปีใหม่แล้วด้วย ยิ่งทำให้เกิดความรู้สึกลังเลว่าจะซื้อเลยดีไหม หรือเกิดอาการกลัวว่าถ้าหมดช่วงโปรจะมีส่วนลดที่ดีกว่านี้ไหม ซึ่งก็มีโอกาสที่เงินในกระเป๋าของเราจะหลุดลอยไปนั่นเอง

Tactic 3: Influencer Power อาศัยพลังของ Influencer

ตอนนี้ทุกคนสามารถเข้าถึงข้อมูลได้หลากหลายช่องทางทำให้ Influencer หรือ Content Creator เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่จะเข้าไปกระตุ้นการตัดสินใจซื้อของผู้บริโภค นอกจากคนเหล่านี้จะมีความน่าเชื่อถือ แต่พวกเขายังมีพลังในการขับเคลื่อนอารมณ์ของผู้บริโภค ไม่ว่าจะเป็นการทำให้คนดูรู้สึกว่า “ของมันต้องมี”

หรือแม้แต่ “Fandom Marketing” เพราะการตัดสินของคนกลุ่มนี้จะเชื่อมโยงอารมณ์และความรู้สึกมากกว่าเหตุผลที่มีต่อสินค้านั้น ๆ หรือในอีกมุมก็คือเหล่าแฟนคลับก็มีความกลัวที่จะไม่ได้มีส่วนร่วมกับคนที่ตนเองชื่นชอบนั่นเอง ตัวอย่างเช่น

Srichand ที่ล่าสุดได้ดึงศิลปินชื่อดังอย่าง “แบมแบม” มาเป็นพรีเซนเตอร์ให้กับแบรนด์ นอกจากจะช่วยทำให้ภาพลักษณ์ของแบรนด์มีความสดใสมากขึ้น ก็ยังได้พลังจากแฟนคลับของแบมแบมในการอุดหนุนสินค้าอีกด้วย และนี่ก็คือตัวอย่างเทคนิคที่หลายแบรนด์เลือกใช้ในปัจจุบัน และสำหรับผู้บริโภคอย่างเรา ๆ ที่อาจจะถูกดึงดูดด้วยเทคนิคเหล่านี้

สรุป

FOMO หรือ Fear of Missing Out ไม่ใช่แค่ปรากฏการณ์ทางจิตวิทยาที่ทำให้เรารู้สึกไม่อยากพลาดสิ่งสำคัญในชีวิตอีกต่อไป แต่ยังกลายเป็นเครื่องมือทรงพลังสำหรับนักการตลาดในยุคดิจิทัลที่ใช้กระตุ้นอารมณ์และพฤติกรรมการตัดสินใจซื้อของผู้บริโภคอีกด้วย

อย่างไรก็ตาม การตลาดประเภทนี้ก็ใช่ว่าจะใช้ได้ผลกับคนทุกกลุ่ม เพราะในปัจจุบันพฤติกรรมคนเราก็มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา จนเกิดเป็นกลุ่ม JOMO (Joy of Missing Out) กลุ่มคนที่เริ่มเบื่อโลกออนไลน์และหันมาให้ความสำคัญกับคุณค่าบางอย่าง ถ้าผู้อ่านคนไหนสนใจสามารถรอติดตามในบทความต่อไปได้เลย

Source, Source, Source

อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่นี่