Data Driven Marketing 5.0 ยุคของ Human Data มองลูกค้าเป็นมนุษย์ ไม่ใช่แค่คนที่จ่ายเงิน จาก CTC 2025

• Facebook
• X
• Line

บทความนี้พามาสรุป CTC2025 Session “How Future Data Change The Future of Your Business อนาคตการใช้ข้อมูล จะเปลี่ยนอนาคตธุรกิจได้อย่างไร” จากพี่หนุ่ย การตลาดวันละตอน ที่ได้พาเราย้อนดูเส้นทางของ Data Marketing ตั้งแต่ยุคที่ Excel คือทุกอย่าง สู่วันที่แค่กล้องหน้าโทรศัพท์ก็สามารถวัดชีพจรและวิเคราะห์ความเครียดได้แบบเรียลไทม์ แล้วชวนคิดต่อว่า ถ้าแบรนด์ใช้ข้อมูลเหล่านี้อย่างมีหัวใจ ไม่ใช่แค่แม่นยำ…เราจะไม่ใช่แค่นักการตลาด แต่เป็นคนที่เปลี่ยนชีวิตผู้คนได้จริง บทความนี้จะมาดูในยุค Data Driven Marketing 5.0 กันครับ

พี่หนุ่ยเริ่มด้วยการเล่าเรื่องด้วยประสบการณ์ตัวเอง เริ่มจากการนอนหลับไม่สนิทและการไปทำ Sleep Test จนได้รีพอร์ตสุขภาพกลับมา ซึ่งแม้จะดูเข้าใจยาก แต่เมื่อโยนเข้า ChatGPT ก็ได้คำตอบว่าพี่หนุ่ยหยุดหายใจระหว่างนอนเล็กน้อย แต่ยังไม่ถึงอันตราย แต่ ChatGPT แนะนำให้ปรับท่านอนมาเป็นท่าตะแคงซ้าย

ผลลัพธ์คือคืนถัดมานอนหลับดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัดไม่มีเสียงกรน ไม่มีเสียงหายใจครืดคราด จนคนที่บ้านตกใจคิดว่าตายไปแล้ว แต่จริง ๆ แค่นอนดีขึ้นเฉย ๆ สิ่งที่น่าสนใจคือ รีพอร์ตสุขภาพแค่ 2 หน้า เปลี่ยนพฤติกรรม และ ความเข้าใจตัวเอง ได้ทันที

พี่หนุ่ยเล่าว่าหากแบรนด์หมอนรู้ว่าพี่หนุ่ยควรนอนตะแคงซ้าย แล้วส่งโฆษณาหมอนที่เหมาะกับท่านอนนั้นมาให้…พี่หนุ่ยคงจะกดซื้อทันที นี่แหละครับคือความหมายของคำว่า “ทำการตลาดแบบรู้ก่อนลูกค้ารู้ตัว”, “การตลาดที่ไม่ใช่แค่ Conversion แต่คือความเข้าใจอย่างแท้จริง” ดังนั้นนี่จึงเป็นยุคของ Human Data ที่ต้องรู้ว่าลูกค้าเค้าต้องการอะไร เพื่อชีวิตที่ดีขึ้น แม้เจ้าตัวยังไม่รู้ตัวด้วยซ้ำครับ

History of Data Marketing จาก Excel สู่ AI

พี่หนุ่ยแบ่งการใช้ วิวัฒนาการของ Data Marketing ออกเป็น 5 ยุค ดังนี้ครับ

Data 1.0 Business Data ใช้ Spreadsheet มาเป็นฐานข้อมูล

Data 1.0 Business Data ข้อมูลดิบเชิงปริมาณ เช่น ยอดขาย จำนวนลูกค้า รายได้ต่อสาขา ยังไม่มีการเชื่อมโยงกับพฤติกรรมของลูกค้าแต่ละคนครับ

ตัวอย่าง Data 1.0 Business Data แบรนด์ Campbell’s Soup ทดลองออกซุปสูตรใหม่ วางขายเฉพาะ 5 รัฐ และทำการ เก็บยอดขาย  และจากการวิเคราะห์ข้อมูลพบว่าไม่กระทบกับยอดขายของซุปเดิม จึงตัดสินใจขยายทั่วประเทศ นี่คือตัวอย่างการใช้ Business Data เพื่อ ตัดสินใจเชิงกลยุทธ์อย่างมีหลักฐาน

Data 2.0 Customer Data ทำ CRM เก็บข้อมูลหลังบ้านของลูกค้า

Data 2.0 Customer Data ข้อมูลที่ได้จากระบบสมาชิก, CRM, Loyalty Program เริ่มมีการรู้จักลูกค้าแบบ “มีตัวตน” เช่น ชื่อ-เบอร์โทร-พฤติกรรมซื้อ สามารถวิเคราะห์ความถี่ในการซื้อ, มูลค่าต่อหัว และเริ่มแบ่งลูกค้าเป็น Tier / Segment ได้ เช่น Gold, Silver, New, VIP ครับ

ตัวอย่าง Data 2.0 Customer Data:

• American Airlines เป็นสายการบินแรกที่ทำ Frequent Flyer Program ใช้ข้อมูลเที่ยวบินเพื่อให้สิทธิประโยชน์
• Supermarket ใช้ Clubcard เพื่อติดตามพฤติกรรมซื้อสินค้า สามารถคาดการณ์ได้ว่า ลูกค้าคนหนึ่ง “กำลังตั้งครรภ์” จากการซื้อสินค้าประเภทวิตามิน, ผ้าเปียก, แพมเพิร์ส, เสื้อผ้าเด็ก

Data 3.0 Digital Data ยุคของ Performance Marketing

Data 3.0 Digital Data เก็บข้อมูลจากพฤติกรรมออนไลน์ เก็บจากการใช้งานจริงแบบ Real-time และ Passive Data Collection ทำให้เห็นว่าสนใจอะไรอยู่ตอนนี้ และถูกนำไปใช้ใน Performance Marketing, Retargeting, Lookalike Audience และอื่น ๆ อีกมากมายครับ

ตัวอย่าง Data 3.0 Digital Data Meta สามารถวิเคราะห์ได้ว่า “คู่ไหนกำลังจะเป็นแฟนกัน” จากการกดไลก์/คอมเมนต์รูปซึ่งกันและกันบ่อย ๆ และ Taging ส่งต่อเป็นกลุ่มเป้าหมายเพื่อขายแหวน, ดอกไม้, ทริปคู่รัก

Data 4.0 Omni Data Personalization นำ Data ทั้ง 3 แหล่งมาใช้งานร่วมกัน

Data 4.0 Omni Data Personalization เป็นยุคของการรวมข้อมูลหลายซอร์สเข้าด้วยกัน เช่น POS + CRM + Online Behavior ใช้ CDP เพื่อรวมข้อมูลจากทุกช่องทางเพื่อสร้างภาพลูกค้าแบบ 360 องศา (Single Customer View) รู้ทั้ง “เค้าคือใคร” และ “กำลังอยู่ใน Customer Journey จุดใด”

ตัวอย่าง Data 4.0 Omni Data Personalization: ลูกค้าเคยกดดูเสื้อเชิ้ตลายสก็อตสีแดงทางเว็บ แต่สุดท้ายซื้อสีดำที่หน้าร้านครับ สิ่งที่ต้องืำคอแบรนด์ไม่ควรแค่ยิงแอดตัวเดิมซ้ำ แต่ควรเสนอสินค้า Complementary เช่น กางเกงที่แมตช์กับสีดำ หรือเสื้อลายใหม่ที่คล้ายกัน

Data 5.0 Human Data การตลาดแบบ Humanized Personalization เอาความเป็นมนุษย์เป็นศูนย์กลาง

Data 5.0 Human Data เช่น ข้อมูลสุขภาพ, ความเครียด, การนอน, การเคลื่อนไหว ฯลฯ ไม่ใช่แค่รู้ว่า “ซื้ออะไร” แต่รู้ว่า “ควรเสนออะไร เพื่อให้ชีวิตเขาดีขึ้น” ซึ่งเป็นได้ข้อมูลที่มาจาก Smartwatch, Smart Ring, IoT, AI Mirror, Sleep Test, Hormone Scan และอื่น ๆ อีกมากมาย ซึ่งถือวาเป็นข้อมูลที่ลึกที่สุด และส่วนตัวที่สุดครับ

และอย่างที่ทุกคนรู้ข้อมูลเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากแบบสอบถาม แต่มาจากชีพจรจริง ๆ และถ้าแบรนด์มีสิทธิ์เข้าถึง พร้อมใช้มันอย่างมีจริยธรรม เราจะสามารถทำการตลาดที่เปลี่ยนชีวิตคนได้จริงครับ ซึ่งพี่หนุ่ยก็ได้ทำการแบ่ง Human Data ออกมาเป็น 5 ยุคเช่นเดียวกันครับ

Human Data 1.0 App Tracking

ยุคเริ่มต้นที่สมาร์ทโฟนอย่าง iPhone 4‑5 เปลี่ยนมือถือให้เป็น “เครื่องนับก้าวพกพา” โดยที่เซ็นเซอร์ accelerometer + GPS เก็บจำนวนก้าว ระยะทาง และเวลาเคลื่อนไหวได้ตลอดวัน แม้ข้อมูลยังหยาบ แต่ทำให้เรารู้คร่าว ๆ ว่าไลฟ์สไตล์ตัวเองแอคทีฟแค่ไหนในแต่ละวัน นักการตลาดจึงเห็นโอกาสในการทำแคมเปญมากมาย เช่น สร้างคูปองตามการขยับกระตุ้นให้คนเดินมากขึ้นแลกส่วนลด แอปสุขภาพใส่ฟีเจอร์แชร์ก้าวบนโซเชียล ให้ผู้ใช้แข่งกันและสร้าง Community แบบไวรัลครับ

Human Data 2.0 Wearable Band

เมื่อสายรัดอย่าง Fitbit, Nike+ FuelBand และ Pebble เข้ามา ทำให้ข้อมูลเคลื่อนไหวแม่นกว่าโทรศัพท์หลายเท่าครับ Wearable จับ Active minutes, แคลอรี่เผาผลาญ และคุณภาพการหลับได้ต่อเนื่อง ทำให้แบรนด์เริ่มยกระดับจาก “โปรแลกก้าว” สู่ “Community Challenge” แข่งขันกันวิ่ง 5 K‑10 K ชิงของรางวัล ซึ่งข้อมูลนี้ยังไม่ถึงระดับชีพจรภายใน แต่เพียงพอให้ประกันสุขภาพ/ชีวิตคำนวณเบี้ยตามพฤติกรรมจริงครับ

Human Data 3.0 – Smart Watch

การเปิดตัว Apple Watch ในปี 2015 เปลี่ยนให้ Smart Watch กลายเป็นของที่ต้องมี ไม่ใช่แค่เทรนด์แฟชั่น แต่เป็นอุปกรณ์ดูแลสุขภาพที่ใกล้เคียงกับการตรวจโดยแพทย์มากขึ้น ด้วยเทคโนโลยีเซ็นเซอร์ที่ทันสมัยมาก ๆ ทำให้สามารถวัดอัตราการเต้นของหัวใจ, ความแปรปรวนของชีพจร (HRV), ระดับออกซิเจนในเลือดรวมถึงคุณภาพการนอนในแต่ละช่วงได้ละเอียดมากขึ้น

Apple Watch ยังสามารถแจ้งเตือนภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ ที่อาจสะท้อนความเสี่ยงโรคหัวใจล่วงหน้า ทำให้หลายคนเริ่มมองเห็นคุณค่าของการรู้จักร่างกายตัวเองแบบเรียลไทม์ จนกลายเป็นผู้ช่วยสุขภาพส่วนตัวที่ใส่ติดข้อมือทุกวันไปโดยไม่รู้ตัวครับ

Human Data 4.0 – IoT ยุคปัจจุบัน

ยุค Human Data 4.0 คือการที่เซ็นเซอร์ต่าง ๆ แทรกซึมเข้าไปในชีวิตประจำวันของเราจริง ๆ ครับ เช่น แหวน Oura หรือ NextRing ที่ใส่นอนได้ทั้งวัน, CGM ที่วัดน้ำตาลแบบเรียลไทม์, สุขภัณฑ์หรือที่นอน AI ที่เก็บข้อมูลสรีระโดยไม่ต้องทำอะไรเลย ข้อมูลสุขภาพจึงถูกเก็บ 24 ชม. 

ทำให้นักการตลาดสามารถเสนอสินค้าที่ปรับพฤติกรรมลูกค้าแบบรายวันได้ เช่น CGM แจ้งน้ำตาลพุ่ง  ร้านเสนอเมนู Low-GI ทันที หรือเฟอร์นิเจอร์ใช้ข้อมูลท่าทางเสนอโต๊ะลดออฟฟิศซินโดรม อย่างไรก็ตามการยิงข้อความเยอะเกินไปอาจทำให้คนเบื่อหรือกลัว จนเลิกแชร์ข้อมูลในที่สุด นี่คือเหตุผลที่ต้องใส่ใจความปลอดภัยข้อมูลและสื่อสารอย่างมีความรับผิดชอบด้วยครับ

Human Data 5.0 – AI Vision & Ambient Sensing

Human Data 5.0 คือยุคที่ไม่ต้อง “ใส่อะไร” อีกต่อไป เพราะมีกล้องและเซ็นเซอร์รอบตัวสามารถวัดสุขภาพและอารมณ์ได้แบบไร้แรงเสียดทาน แค่เซลฟี่ 30 วินาทีก็รู้ทั้งความดัน หัวใจ และความเสี่ยงหลอดเลือดสมอง หรือแค่เข้าห้องน้ำ ก็มีเซ็นเซอร์ตรวจวิตามิน pH และฮอร์โมนได้ทันที มาดูตัวอย่างกันครับ

FaceVital by Upvio

แค่กล้องหน้าโทรศัพท์มือถือ ก็สามารถวัดชีพจรของเราได้แล้ว เทคโนโลยีของ FaceVital ที่สามารถวัดอัตราการเต้นของหัวใจ การหายใจ และอุณหภูมิร่างกายได้ผ่านกล้องมือถือธรรมดา โดยไม่ต้องใช้อุปกรณ์เสริมใด ๆ เลย

ระบบนี้ใช้ AI วิเคราะห์แบบเรียลไทม์ เพื่อประมวลผลเป็นข้อมูลสุขภาพที่สามารถแปลผลได้ทันที เช่น แนะนำให้พักผ่อนมากขึ้นหากตรวจพบความเครียดสะสม เทคโนโลยีนี้จึงไม่ได้หยุดแค่การเก็บข้อมูล แต่สามารถเป็นจุดเริ่มต้นของการตลาดได้ครับ

ตัวอย่างเช่น หากแบรนด์เครื่องดื่มบำรุงสมองรู้ว่าเราพักผ่อนน้อยผ่านข้อมูลจาก FaceVital แล้วส่งข้อความมาว่า “วันนี้คุณใช้สมองเยอะ เราเลยอยากดูแลคุณ” นั่นคือการตลาดที่เข้าใจความต้องการของเราก่อนที่เราจะพูดออกมาเสียอีก และนั่นแหละคือ Data ที่มีหัวใจอย่างแท้จริงครับ

Withings Omnia 

Withings Omnia คือกระจกอัจฉริยะที่สามารถสแกนสุขภาพร่างกายได้แบบครบวงจรในทุกเช้า ไม่ว่าจะเป็นการวัดชีพจร การหายใจ อุณหภูมิ อัตราการเผาผลาญ และองค์ประกอบร่างกายต่าง ๆ โดยไม่ต้องสัมผัสตัวผู้ใช้ ตัวกระจกเชื่อมต่อกับอุปกรณ์สุขภาพอื่น ๆ ใน Ecosystem ของ Withings

เพื่อให้เห็นภาพรวมสุขภาพอย่างแม่นยำ Omnia ยังมีระบบ AI ที่ให้คำแนะนำด้วยเสียง เช่น ชวนให้ดื่มน้ำ พักผ่อน หรือออกกำลังกายอย่างเหมาะสมในแต่ละวัน นี่คือเทคโนโลยี Human Data ที่ไม่ใช่แค่เก็บข้อมูล แต่ดูแลเราอย่างมีหัวใจ และสามารถนำไปสู่การตลาดแบบ Human-Centric ได้จริงในชีวิตประจำวันครับ

การตลาดยุค Human-Driven มากกว่าแค่แม่นยำ คือต้องมีหัวใจ

ในยุคที่ข้อมูลส่วนบุคคลลึกถึงระดับชีพจร อารมณ์ และฮอร์โมนแบบนาทีต่อนาที แบรนด์ไม่สามารถทำแค่ Personalization ที่แม่นยำ ได้อีกต่อไป แต่ต้องก้าวข้ามไปสู่ Humanized Personalization ที่เข้าใจเจตนา ความรู้สึก และความเปราะบางของมนุษย์อย่างแท้จริง คำถามสำคัญคือ “เรากำลังใช้ Data เพื่อช่วยให้เค้ามีชีวิตที่ดีขึ้น หรือแค่ใช้ข้อมูลเพื่อให้เราขายของได้มากขึ้น?”

การตลาดในยุค Human Data 5.0 จึงเป็นสนามใหม่ที่ไม่ได้แข่งกันที่ ใครเข้าถึงข้อมูลได้มากกว่า” แต่คือ “ใครใช้ข้อมูลอย่างมีจริยธรรมมากกว่า และนั่นคืออนาคตของ Data Marketing ที่ไม่ได้ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยี แต่ขับเคลื่อนด้วยความเข้าใจในมนุษย์อย่างแท้จริงครับ ตัวอย่างเช่น

• ร้านกาแฟไม่ใช่แค่รู้ว่าเราชอบลาเต้ แต่รู้ว่าวันนี้เรานอนน้อยเครียด จึงเสนอชาคาโมมายล์ให้แทน
• ร้านเสื้อผ้าไม่ใช่แค่รู้ว่าเราชอบสีดำ แต่รู้ว่าหุ่นเราเป็นอย่างไร และแนะนำเสื้อที่ใส่แล้วมั่นใจ
• ร้านอาหารไม่ใช่แค่เสนอเมนูยอดนิยม แต่รู้ว่าระดับน้ำตาลเราสูงผิดปกติ แล้วเสนอเมนูที่ดีต่อสุขภาพ

The Future of Everything is You. นักการตลาดยุคใหม่ ไม่ใช่แค่เก่งเทคนิค แต่ต้องมีหัวใจและจริยธรรม “อย่าขายในสิ่งที่คุณไม่กล้าขายให้คนที่บ้าน” “อย่าทำการตลาด แบบที่คุณไม่อยากให้คนอื่นทำกับแม่ของคุณ”

สรุป Data Driven Marketing 5.0 ยุคของ Human Data มองลูกค้าเป็นมนุษย์ ไม่ใช่แค่คนที่จ่ายเงิน จาก CTC 2025

Marketing Data 5.0 คือยุคใหม่ของการตลาดที่เปลี่ยนจากการเก็บข้อมูลเพื่อขายของ มาเป็นการเข้าใจมนุษย์อย่างแท้จริง ผ่านข้อมูลเชิงลึกอย่างสุขภาพ การนอน การเคลื่อนไหว ไปจนถึงอารมณ์และฮอร์โมนแบบเรียลไทม์ โดยใช้เทคโนโลยีจาก Smartwatch, Ring, IoT, AI Mirror และกล้องมือถือ แบรนด์สามารถรู้ได้แม้กระทั่งว่าเรานอนไม่พอ เครียด หรือกำลังมีภาวะเสี่ยงบางอย่าง และหากใช้ข้อมูลเหล่านี้อย่างมีจริยธรรม ก็จะสามารถสร้างการตลาดที่ช่วยให้ลูกค้ามีชีวิตที่ดีขึ้นจริง ๆ ไม่ใช่แค่เพิ่มยอดขาย แต่เป็นการดูแลกันแบบมนุษย์ต่อมนุษย์ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการตลาดในยุคอนาคตครับ

บทความที่แนะนำให้อ่านต่อ

• 5 เทคนิคเป็น Creator สรุป The Secret to Creator Superpower เคล็ดลับสู่การเป็น “มากกว่าครีเอเตอร์” ที่ยืนระยะได้จริง จาก CTC2025
• สรุปกลยุทธ์ธุรกิจจากงาน CTC 2025 รอดยังไงในวันที่เศรษฐกิจไม่มั่นคง
• ทิศทาง Creativity เมื่อครีเอทีฟไม่ใช่แค่ไอเดีย แต่คือโครงสร้างธุรกิจ สรุป Session : Half Year Trends Creativity จากงาน CTC2025

• Facebook
• X
• Line