Insight-Driven Business พลิกเกมธุรกิจส่งด่วนด้วย Data & Insight โดย ดร.ดนันท์ สุภัทรพันธุ์ CEO ไปรษณีย์ไทย จากงาน DSME 2025

31/08/2025

ธุรกิจส่งด่วนในไทยวันนี้อาจเป็นหนึ่งในตลาดที่ร้อนแรงที่สุดก็ว่าได้ครับ ผู้เล่นรายใหญ่ระดับโลกลงมาเล่นกันครบ ทั้งเจ้า E-commerce ที่สร้างเครือข่าย Logistics ของตัวเอง ไปจนถึง Startup ชื่อดัง วงการนี้ทุกคนต่างแข่งกันที่ความเร็วในการขนส่ง แต่คำถามคือ สิ่งที่ลูกค้าต้องการจริง ๆ มีแค่เร็วที่สุดจริงหรือ ในงาน DSME 2025 ดร.ดนันท์ สุภัทรพันธุ์ CEO ไปรษณีย์ไทย Session Insight-Driven Business พลิกเกมธุรกิจส่งด่วนด้วย Data & Insight ได้แชร์มุมมองที่ทำให้หลายคนต้องสะดุ้งว่าเกมของธุรกิจส่งด่วน ไม่ได้แข่งกันที่ความเร็ว แต่แข่งกันที่ Insight และความเข้าใจลูกค้าครับ

เครือข่ายบุรุษไปรษณีย์คือจุดแข็ง

สิ่งที่ทำให้ไปรษณีย์ไทยแตกต่างจากเจ้าอื่นไม่ใช่ระบบรถขนส่งที่เร็วที่สุด หรือเงินทุนที่มากที่สุด แต่คือเครือข่ายบุรุษไปรษณีย์ ที่เป็นมากกว่าคนส่งของ แต่เป็นผู้สร้างความสัมพันธ์พวกเค้ารู้จักคนในทุกบ้าน รู้ว่าลูกค้าไม่อยู่จะไปเจอที่ไหน และทำให้มั่นใจได้ว่าพัสดุถึงมือเสมอครับ

นี่คือสิ่งที่ ดร.ดนันท์ เรียกว่า Trust Capital หรือทุนแห่งความไว้วางใจ ซึ่งยากจะลอกเลียนแบบ และเหนือกว่าการทำ CRM แบบเชิงระบบทั่วไป เพราะมันคือความใกล้ชิดที่สร้างขึ้นจาก “คน” ไม่ใช่แค่ระบบครับ

Optimize แบบ Local ไม่ใช่ Global

หลายบริษัท Logistics ทั่วโลกเลือกลงทุนในระบบ Route Optimization ขั้นสูง ใช้ AI คำนวณเส้นทางที่สั้นที่สุด เร็วที่สุด และคุ้มค่าต้นทุนที่สุด แต่มันแลกมาด้วยการลดทอน Human Touch เพราะพนักงานถูกมองเป็นเพียงตัวแปรในสมการประสิทธิภาพ ผลที่ตามมาคือ Turnover สูง ความสัมพันธ์กับลูกค้าหายไป และสิ่งเดียวที่เหลือให้แข่งขันคือราคาและความเร็ว ซึ่งเป็น Red Ocean ที่เหนื่อยและเผาเงินมหาศาลครับ

ตรงกันข้ามไปรษณีย์ไทยเลือกแนวทาง Local Optimization ที่ไม่พยายามทำลายเอกลักษณ์ แต่ใช้ Data เสริมจุดแข็งเดิม เช่น บุรุษไปรษณีย์ที่อยู่ประจำพื้นที่เป็นเวลานานจนรู้จักทุกตรอกซอกซอย ทุกพฤติกรรมลูกค้า นี่คือ Asset ที่เงินซื้อไม่ได้ เพราะเค้ารู้ว่าใครอยู่บ้านกี่โมง ใครชอบรับของที่หน้ารั้ว ใครไม่อยู่บ้านแต่ฝากกับป้าข้างบ้านได้ ความคุ้นเคยนี้ทำให้การส่งของเชื่อใจได้มากกว่าแค่เร็วครับ

ดร.ดนันท์ถึงกับยกตัวอย่างว่า ถ้าเราให้ Incentive กับพนักงานแค่เรื่องความเร็ว สิ่งที่เกิดขึ้นคือการโยนพัสดุ หรือส่งแบบไม่ใส่ใจ เพื่อต้องการทำเวลาให้ดีที่สุด แต่สิ่งที่ไปรษณีย์ไทยต้องการไม่ใช่ Fastest Delivery แต่คือ Trusted Delivery ที่ลูกค้ามั่นใจว่าของจะถึงมืออย่างถูกต้องและตรงเวลาที่ต้องการมากที่สุดครับ

จาก Data สู่ Insight และสุดท้ายไป Business Model ใหม่

หลายองค์กรเก็บ Data ได้เยอะครับ แต่สุดท้ายติดอยู่ที่ขั้นตัวเลข โดยไม่ได้แปลงไปสู่ Insight ที่ใช้ได้จริง และยิ่งไม่สามารถพัฒนาไปเป็น Business Model ใหม่ ที่สร้างรายได้หรือความแตกต่าง แต่ไปรษณีย์ไทยกลับพิสูจน์ว่า ถ้าเรามอง Data แบบเข้าใจคนจริง ๆ มันจะพาไปไกลกว่า CRM หรือการวิเคราะห์เชิงสถิติธรรมดามาก ตัวอย่างเช่น

Asset Checker เป็นการเอา Data จากพฤติกรรมการส่งของและการกระจายเครือข่าย แปลงเป็น Insight ว่าบุรุษไปรษณีย์คือคนที่เข้าถึงบ้าน-ที่ดิน-สินทรัพย์ของคนไทยมากที่สุด ต่อยอดไปเป็นบริการตรวจสินทรัพย์สำหรับจำนองหรือสินเชื่อ
ไว้ใจ Shop จาก Insight จากสังคมผู้สูงอายุ พบว่าหลายคนไม่สะดวกสั่ง E-commerce ด้วยตัวเองใช้บุรุษไปรษณีย์เป็นผู้ช่วยจับคู่การซื้อ-ขาย กลายเป็นแพลตฟอร์ม Trust Commerce ที่ SME เล็ก ๆ เข้าร่วมได้ครับ

สิ่งที่น่าสนใจคือ Data ของไปรษณีย์ไทยไม่ได้เกิดจาก “คลิก” อย่างเดียว แต่เกิดจาก Human Touch ของบุรุษไปรษณีย์ ความคุ้นเคย ความสัมพันธ์ และความไว้ใจ นี่คือสิ่งที่เจ้าเอกชนลอกไม่ได้ เพราะถึงจะมี Data เชิงปริมาณมากแค่ไหน ก็ไม่มี Relationship Data แบบเดียวกับที่ไปรษณีย์ไทยมีครับ

ทั้งหมดนี้สะท้อนว่า Data + Insight ไม่ได้มีค่าแค่ในเชิงการจัดส่ง แต่สามารถกลายเป็นจุดตั้งต้นของ ธุรกิจใหม่ได้เสมอครับ

5 ขั้นตอนสู่ Insight-Driven Business SME ก็ทำได้

1. Data Accuracy เก็บข้อมูลให้ถูกต้อง

หลาย SME เก็บข้อมูลไว้แต่กระจัดกระจาย เช่น ชื่อ-เบอร์โทรลูกค้าใน Excel บ้าง, ออเดอร์ใน Marketplace บ้าง, หรือเก็บสลิปโอนเงินในไลน์ แต่ไม่เคยรวมศูนย์ข้อมูล และ Cleaning ข้อมูล พออยากวิเคราะห์จริง ๆ กลายเป็นข้อมูลผิด ๆ ถูก ๆ จนใช้ไม่ได้ สิ่งสำคัญคือการทำ Data Hygiene เช่น แก้เบอร์โทรที่ตกเลข, รวมข้อมูลลูกค้าซ้ำ, อัปเดตอีเมลให้ล่าสุด ข้อมูลที่แม่นยำคือรากฐานของทุกกลยุทธ์ครับ

2. Ask the Right Question

Data ไม่มีค่าถ้าเราไม่รู้จะถามอะไร SME หลายเจ้าเก็บข้อมูลทุกอย่าง แต่ไม่เคยหยิบมาถาม เช่น “ทำไมลูกค้าซื้อครั้งแรกแล้วไม่ซื้อซ้ำ?” หรือ “โปรโมชันแบบไหนทำให้ลูกค้าตัดสินใจเร็วที่สุด?” เทคนิคง่าย ๆ คือใช้ 5W1H (Who, What, When, Where, Why, How) มาตั้งคำถาม แล้วค่อยไปหาคำตอบจาก Data ครับ

3. Find Patterns & Behavior สังเกต Pattern

Insight มักซ่อนอยู่ในพฤติกรรมที่ซ้ำกัน เช่น ลูกค้าที่ซื้อบ่อยที่สุดมักซื้อวันเงินเดือนออก, ลูกค้าบางกลุ่มสั่งของตอนกลางคืน, หรือมีบางสินค้าเป็น “ของแถมทางจิตวิทยา” ที่ทำให้คนซื้อเยอะขึ้น SME ควรทำ Customer Segmentation เบื้องต้น จาก Pattern ที่เห็น เช่น “ลูกค้าซื้อซ้ำทุก 2 สัปดาห์” หรือ “ลูกค้ากลุ่มออฟฟิศสั่งช่วงพักเที่ยง” นี่คือก้าวแรกของ Data Analytics แบบง่าย ๆ ครับ

4. Apply Insight into Strategy ดึง Insight มาประยุกต์

Key คือการ Turn Insight to Action ไม่ใช่แค่ทำ Report แล้วจบ นี่คือขั้นตอนที่ Data เปลี่ยนเป็นเงินได้ครับ เช่น

ถ้าเห็นว่า “ลูกค้าซื้อซ้ำช่วงสิ้นเดือน” → ทำ Flash Sale ช่วงนั้น
ถ้าเห็นว่า “ลูกค้ากลุ่มหนึ่งสั่งของกลางคืน” → เปิดแคมเปญ Midnight Deal
ถ้าเห็นว่า “ลูกค้าสนใจส่งตรงเวลา ไม่ใช่เร็วที่สุด” → ปรับระบบ Delivery ให้ตรง Slot ที่ลูกค้ากำหนด

5. Measure, Learn & Scale วัดผล เรียนรู้ และต่อยอด

กลยุทธ์ที่ดีไม่ใช่กลยุทธ์ที่ Perfect ตั้งแต่แรก แต่คือกลยุทธ์ที่วัดผลได้ และพัฒนาได้ตลอดเวลา SME ควรตั้ง KPI ง่าย ๆ เช่น ยอดซื้อซ้ำเพิ่มขึ้นกี่ %, ยอดรีวิว 5 ดาวมากขึ้นไหม, หรือ Conversion ดีขึ้นกี่เท่า ถ้ากลยุทธ์ได้ผลก็ Scale ต่อ เช่น จากทดสอบโปรโมชันกับ 100 คน ขยายไปทั้งฐานลูกค้า ถ้าไม่เวิร์กก็ปรับใหม่แล้วลองอีกทำแบบนี้วน ๆ ซ้ำ ๆ ไปเรื่อย ๆ ครับ

สรุป Insight-Driven Business พลิกเกมธุรกิจส่งด่วนด้วย Data & Insight โดย ดร.ดนันท์ สุภัทรพันธุ์ CEO ไปรษณีย์ไทย จากงาน DSME 2025

ขอบคุณภาพจาก Shutterstock AI Generator: a high-level executive presenting data analytics on a large digital screen in a modern glass office, diverse team observing with interest, soft morning light casting shadows through floor-to-ceiling windows, cinematic depth of field, moody professional tone

ธุรกิจส่งด่วนไทยวันนี้แข่งกันดุเดือดที่สุดตลาดหนึ่ง ทุกเจ้าทุ่มเงินแข่งเรื่องความเร็ว แต่ ดร.ดนันท์ สุภัทรพันธุ์ CEO ไปรษณีย์ไทย ชี้ว่า ลูกค้าไม่ได้ต้องการแค่เร็วที่สุด แต่ต้องการไว้ใจได้ สิ่งที่ทำให้ไปรษณีย์ไทยต่างจากเจ้าอื่นคือเครือข่ายบุรุษไปรษณีย์ที่เป็นมากกว่าคนส่งของ แต่คือผู้สร้างความสัมพันธ์จนเกิด Trust Capital หรือทุนแห่งความไว้วางใจ หลายบริษัทเลือก Optimize ระบบเพื่อความเร็วแต่เสีย Human Touch ไป

ขณะที่ไปรษณีย์ไทยเลือก Local Optimization ใช้ Data เสริมจุดแข็งบุรุษเดิมที่รู้จักพื้นที่จริง จนทำให้การส่งของเชื่อถือได้มากกว่าแค่เร็ว อีกทั้งยังแปลง Data ไปสู่ Insight และต่อยอดเป็น Business Model ใหม่ เช่น Asset Checker และ ไว้ใจ Shop ซึ่ง SME ก็สามารถเริ่มต้นได้ด้วย 5 ขั้นตอน คือ เก็บข้อมูลให้ถูกต้อง ตั้งคำถามที่ใช่ มองหาพฤติกรรมซ้ำ ดึง Insight ไปใช้ และวัดผลเพื่อเรียนรู้และต่อยอด สุดท้ายการแข่งขันธุรกิจส่งด่วนไม่ได้อยู่ที่ใครวิ่งเร็วที่สุด แต่อยู่ที่ใครเข้าใจลูกค้ามากที่สุดและสร้างความไว้ใจที่เลียนแบบไม่ได้

บทความที่แนะนำให้อ่านต่อ

DSME2025

Tlee Krit

ชื่อเติ้ลครับ เป็น Senior Data Insight Researcher & Marketing Content Creator แห่งการตลาดวันละตอนครับ ^^ มีงานอดิเรกเป็น ผู้ช่วยนักวิจัยฝั่ง Consumer Insights ที่คณะวิทยาศาตร์การกีฬา ที่จุฬาครับ