จากคำถามนี้ผมต้องหา Data จากสองส่วน อันดับแรก Social Data ที่คนพูดออกมาด้วยการใช้เครื่องมืออย่าง Social listening tool อย่าง Zanroo Search ในการวัดดูว่ากระแสการพูดถึงปีโป้ของเมื่อวันที่ 15 มกราคม 2020 นี้มันมากขนาดไหนเชียวนะ
และเมื่อผมใส่คำว่า ปีโป้ เข้าไปในช่องเสริช และนี่ก็คือ Data ตั้งต้นที่ผมได้รับ
เราจะเห็นว่ากระแสหลักๆ ยังคงเกิดขึ้นบน Twitter เหมือนตอนที่ผมทำเคสวิเคราะห์ Social Data Analytics เมื่อครั้ง MK x Fire Tiger และกระแสเมื่อวันที่ 15 ก็ทำให้การพูดถึง “ปีโป้” บนโซเชียลพุ่งสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด และวันนี้กระแสก็เริ่มตกลงอย่างรวดเร็ว คาดว่าพรุ่งนี้ก็คงซาจนน่าจะเกือบหายไปแล้วครับ
แต่สิ่งที่น่าสนใจอยู่ตรงส่วนที่ 2 ที่เป็น Top 5 Engagement Post ครับ
ในส่วนนี้ตัวเครื่องมือ Social listening tool จะเอา top content หรือโพสที่ได้รับการ engagement สูงสุดของแต่ละแพลตฟอร์มมาให้ดูกัน ซึ่งสิ่งที่น่าสนใจคือ Top post กลับไม่ใช่เรื่องปีโป้ที่เป็นขนม แต่กลับเป็นปีโป้ที่เป็นดารานักแสดง และเมื่อผมไล่ดูแต่ละ Channel ก็พบว่าหลายโพสที่เป็น top content ของแต่ละ channel นั้นก็ไม่ได้เกี่ยวกับขนมปีโป้ที่เราต้องการจะวิเคราะห์กันในวันนี้เลย
ยกเว้นแค่ Facebook ช่องทางเดียวที่ top 5 post พูดถึงแต่ขนมปีโป้ที่เรากำลังต้องการเอามาวิเคราะห์เท่านั้นครับ และนั่นก็ถึงขั้นตอนสำคัญของการทำงานกับ Data ซึ่งเรียกว่าการ Cleansing Data ครับ
บอกได้เลยว่าขั้นตอนการ Cleansing Data เป็นอะไรที่ต้องใช้เวลาและความพยายามไม่น้อย แทบจะกินเวลาไปเกือบ 80 % ของการทำ Data Analytics โดยทั่วไป
และเมื่อผมค่อยๆ ไล่เก็บกวาด Data ที่ไม่ใช่ออกไปเพื่อให้การวิเคราะห์ออกมาใด้คำตอบที่แม่นยำที่สุดที่ผมอยากรู้ในตอนแรกว่า กระแส #Saveปีโป้ม่วง นี้ทำให้คนพูดถึงปีโป้มากขนาดไหนเชียวนะ
นี่คือตัวอย่างการทำ Cleansing Data ที่ผมค่อยๆ คัด Data ที่ไม่ใช่ออกไปและรีเช็คซ้ำไปซ้ำมาหลายรอบมาก จนคิดว่า Data ที่คัดเอามาวิเคราะห์มีความแม่นยำเพียงพอแล้วล่ะ
ตัวอย่างที่ผมค่อยๆ Cleansing Data เพื่อวิเคราะห์กระแส ปีโป้
เมื่อทำการ Cleansing Data เพื่อคัดข้อมูลที่ไม่ใช่ ปีโป้ ที่ไม่เกี่ยวกับขนมออกไปก็พบว่ามีการเปลี่ยนแปลงไม่มากนัก เพราะจากทีแรกที่กวาดแค่คำว่า “ปีโป้” เพรียวๆ ออกมาที่ได้มา 8,037 ครั้ง แต่พอ Cleansing data แล้วก็ยังเหลือมากถึง 7,972 ครั้ง เรียกได้ว่า Data ในครั้งนี้ค่อนข้างดีทีเดียว
จาก Social data จะเห็นว่าปีโป้ม่วงเป็นที่พูดถึงยังไม่ถึงครึ่งของปีโป้ทั้งหมด เพราะขนมปีโป้ถูกพูดถึงกว่า 7,973 ครั้ง แต่ปีโป้ม่วงกลับถูกพูดถึงแค่ 3,571 ครั้งครับ
เมื่อตามรอย Data ของปีโป้สีเหลืองก็พบว่าที่คนพูดถึงน้อยนั่นเป็นเพราะส่วนหนึ่งปีโป้เลิกทำสีนี้ขายแล้ว
แต่เดี๋ยวก่อน การวิเคราะห์ Data ยังไม่จบแค่นี้ครับ เพราะผมยังอยากรู้อีกว่าจากกระแสปีโป้ทั้งหมดนี้จะส่งผลต่อพฤติกรรมการเสริชหา Google ของคนเราหรือไม่ และผมก็เลยลองใช้ Google Trend เครื่องมือในการเล่นกับ Data ที่ใช้ได้ฟรีไม่ต้องเสียเงิน แต่รู้มั้ยครับเวลาที่ผมไปบรรยายเรื่อง Data-Driven ทุกทีก็พบว่ามีคนที่ใช้จริงๆ น้อยมาก ทั้งๆ ที่เครื่องมือนี้ทำอะไรได้มากกว่าที่คิดเยอะครับ
เรามาดูกันซิว่า ปีโป้สีไหน? ที่ถูกเสริชหาบน Google มากที่สุด ด้วย Google Trend
และนี่ก็เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลหรือ Data Analytics แบบสนุกๆ ด้วยเครื่องมือฟรีที่ใครๆ ก็ใช้ได้ รวมถึงเครื่องมือ Social listening tool ง่ายๆ ที่ใครๆ ก็จ่ายไหวอย่าง Zanroo Search เมื่อเทียบกับราคาเครื่องมือ Social listening tool ทั้งหลายในท้องตลาด
ทั้งหมดนี้คุณจะเห็นว่าการทำงานกับ Data นั้นไม่ใช่เรื่องยากจนเกินไป แต่ในขณะเดียวกันก็ไม่ใช่เรื่องง่ายแค่กรอกอะไรเข้าไปแล้วคำตอบจะออกมา เพราะคุณต้องค่อยๆ ทำการ Cleansing data ซึ่งในระหว่างนั้นก็จะทำให้คุณได้มุมมองใหม่ๆ โดยไม่รู้ตัว
จากนั้นคุณก็ต้องเรียนรู้ที่จะสังเกต ตั้งคำถาม และสงสัยใน Data แล้วก็ค่อยๆ ตามรอย Data เหล่านั้นไปจนบางทีอาจทำให้เกิดไอเดียใหม่ๆ ที่ทำให้ต่อยอดไปจากเป้าหมายแรกแต่จะทำให้คุณไปสู่ผลลัพธ์ที่ดีกว่า เหมือนอย่างที่ผมได้รู้ว่าคนน่าจะอยากกินปีโป้สีเหลืองไม่น้อยแล้วล่ะตอนนี้ ถ้าใครมีเอามาปล่อยขายคงจะกำไรหลายเท่าเลยครับ