7 โมเดล SEM ยอดฮิตในสายวิจัยการตลาด ที่นักการตลาดต้องรู้จัก
เวลาพูดถึงการทำวิจัยการตลาดแบบลึก ๆ สิ่งที่ยากที่สุดไม่ใช่การเก็บแบบสอบถามให้ได้จำนวนครับ แต่คือการตอบคำถามที่ว่า “เราเลือก Framework ที่จะวิเคราะห์ถูกต้องหรือยัง?” เพราะในงานวิจัยการตลาด สิ่งที่ธุรกิจอยากรู้มากที่สุดมักเป็นเรื่องที่จับต้องไม่ได้เลยครับ ไม่ว่าจะเป็นทัศนคติ ความเชื่อใจ แรงจูงใจ หรือความผูกพันกับแบรนด์ ซึ่งสิ่งเหล่านี้เรียกว่า Latent Variable หรือ “ตัวแปรแฝง” ที่มองไม่เห็นโดยตรง นี่คือจุดที่ โมเดล SEM หรือ Structural Equation Modeling (SEM) เข้ามามีบทบาทครับ เปรียบเสมือนเครื่องมือที่ช่วยให้นักการตลาดมองเห็น “โครงข่ายความสัมพันธ์” ในหัวผู้บริโภคได้อย่างเป็นระบบ แต่ SEM ก็ไม่ใช่แค่เทคนิคสถิติครับ มันต้องเริ่มต้นจากการเลือกโมเดลทฤษฎีหรือ Framework ที่เหมาะกับบริบทของงานวิจัยก่อน บทความนี้จะพาไปรู้จัก 7 โมเดลยอดฮิตที่นักวิจัยสายการตลาดนิยมนำมาใช้ พร้อมตัวอย่างที่เห็นภาพว่าแต่ละโมเดลเหมาะกับสถานการณ์แบบไหนกันครับ 1. Theory of Planned Behavior (TPB) ทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน TPB คือโมเดลระดับตำนานที่นักวิจัยสายพฤติกรรมศาสตร์แทบทุกคนต้องเคยผ่านมือครับ พัฒนาขึ้นโดย Icek Ajzen เพื่อตอบคำถามว่า อะไรคือสาเหตุที่ทำให้คนเราตั้งใจทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง […]